26 janvier 2007 5 26 /01 /janvier /2007 21:24

 

 (éditions Pathé, Pathé Marconi) ;   

Ana hiya Ma nagdar nasbor
Ayouni ma chafet عيوني ما شافت Ma aandi zella
El Flouka  الفلوكة Ma nakhoud el barrani ما ناخد البرّاني
Ghouzali waynou غزالي واينو
(+ Khaoua yal khaoua + Sag nedjaak sag)
   
Hlilioui Omri ya rouhi
Houkmek Hkoukm el bey حكمك حكم الباي Win enbatou وين نباتو ادا طاح الليل
Faraqouni   Wine nelga
keifa el amel   Ya bahi el djamal يا باهي الجمال
Khelini nchouf Yalli galbak
Ma nelga Ya chari dala يا شاري دالة

 

 Thouraya Belbayad, dite Thouraya (née à Constantine en 1935), est la voix souveraine de la musique malouf constantinois. Elle est capable aussi bien de rester proches des lois du genre andalou malouf que de s'en affranchir.

Depuis son  premier album ou 78 tours enregistré en  Juillet 1952 à Paris chez Barclay, Thouraya est considérée comme l'une des rares chanteuses algériennes soucieuses  de faire équilibrer entre tradition algérienne, modernité et des sons d'Orient.

Son éclectisme qui rapprochait les différents publics est dû à ses rencontres avec des grands de la musique algérienne comme Amraoui Missoum, Mahboub Bati, Cherif Kortebi ou Teysir Aqla et les tunisiens Mohamed El Jamoussi, Abdelkrim Lahbib et les égyptiens Hilmi Bakr, Baligh Hamdi et Mohamed El Moudji.

Thouraya a fêté ses 50 ans de carrière en 2000 mais elle avait chanté  à radio Constantine alors qu'elle avait à peine 15 ans. 

C'est à Tunis qu'elle s'est révélée à la  lumière de la  chanson délicieusement métissée tuniso-égyptienne grâce à sa belle voix et sa sensibilité radieuse. Elle avait alors suivi durant trois années, un enseignement au sein de la prestigieuse institution «Rachidiya »

A 20 ans Thouraya a décroché son premier contrat pour une tournée en France. Depuis, d'autres contrats se succédèrent  avec les maisons de disque Barclay et Pathé Marconi où elle avait donné la pleine mesure de son talent dans plusieurs enregistrements réalisés à Paris.

En 1964, elle a renoncé à la musique algéro-oriental afin de retourner vers ses racines et flatter volontiers l'oreille des mordus de la musique malouf en leur interprétant «  ma ândi zella » arrangée par Ahmed Zahar. Beaucoup de maitres du malouf se sont intéressés à elle par la suite, tel Belamouchi, Darsouni et Bentoumi. Avec eux elle s'est forgé une grande expérience, une façon exigeante d'aborder la musique malouf, un itinéraire guidé par la  curiosité et une  gloire tranquille. Pourtant Thouraya demeure la seule femme à interpréter le malouf aujourd'hui en Algérie.

Il y a 28 ans, elle a quitté Alger pour le Caire et le malouf pour l'oriental et après cinq ans d'absence de la scène artistique, son retour qui s'est fait avec le malouf le 12 Décembre 2000 avec un concert à l'Institut du Monde Arabe organisé par Lyndaris Production, où elle a apporté une sensibilité radicalement nouvelle dans les airs du répertoire malouf habituellement interprété par des hommes.

A la suite de ce concert, Enrico Macias s'est  déclaré « très content de chanter avec cette grande chanteuse » en duo dans « Enrico l'andalou », un documentaire (52') réalisé par Anaïs Prosaïc pour ARTE.

Quelques Chansons à succès de Thouraya , Algérie بعض الأغاني المختارة لثريا
Quelques Chansons à succès de Thouraya , Algérie بعض الأغاني المختارة لثريا
Quelques Chansons à succès de Thouraya , Algérie بعض الأغاني المختارة لثريا
Quelques Chansons à succès de Thouraya , Algérie بعض الأغاني المختارة لثريا
Quelques Chansons à succès de Thouraya , Algérie بعض الأغاني المختارة لثريا

Partager cet article

Repost0
26 janvier 2007 5 26 /01 /janvier /2007 19:17
Alach nhabak علاش نحبّك Fel Qahwa فالقهوة
Ayit mellit mee ghorba barkani عييت مليت مالغربة بركاني Habitek wanhabek حبيتك ونحبّك
Bent laarbiya ou arbi بنت العربية و العربي Hokm laaskar حكم العسكر
Dak khouya ch'hal irouli Khellih fi halou maztoul خليه في حالو مزطول
Diaf Mchit nezewej wahdi مشيت نتزوّج وحدي
El qomar wal kass القمار و الكاس Rahou Beni oui-oui راحو بني ويوي
Enghani el qasba نغني القصبة Ya ouled el Ghorba يا ولاد الغربة
El Irhabi wal général الإرهابي و الجنرال Ya rabi farradj يا ربّي فرّج

Sketchs de Salah Saadaoui & Kaci Tizi-Ouzou

Chart الشرط Fel matar فالمطار La carte de résidence
Quelques Chansons à succès de Salah Saâdaoui , Algérie بض الأغاني المختارة لصالح سعداوي
Quelques Chansons à succès de Salah Saâdaoui , Algérie بض الأغاني المختارة لصالح سعداوي

Partager cet article

Repost0
25 janvier 2007 4 25 /01 /janvier /2007 21:26

 

  • Ana el wahdaniia
     أنا الوحدانية
  • Ana el wahdania (autre version)
     أنا الوحدانية
  • Aqba wahdour
     عقبة وحدور
  • Bghitah
     بغيته
  • Dertou loum fia
     درتو اللوم فيَ
  • Hada zman
     هذا االزمان
  • Lasmar
     لسمر
  • Nahki besrari
     حكي بسراري
  • Ya okhti
     يا أختي
  • Ya khouya alach
     يا خويا علاش

 

Quelques chansons à succès d'El Ouafia بعض الأغاني المختارة للفنانة الوافية
Quelques chansons à succès d'El Ouafia بعض الأغاني المختارة للفنانة الوافية

Partager cet article

Repost0
25 janvier 2007 4 25 /01 /janvier /2007 19:46
  • Bouchra Saida
     بشرة سعيدة
  • Raouaih el jenna
    روائح الجنة
  • Djebel lalla khadidja
     جبل لالة خديجة
  • Samra Hloua
     سمرة و حلوّة
  • Djawharat Miliana
     جوهرة مليانة
  • Tamra wela karmoussa
     تمرة ولّا كرموسه
  • Elli djefeh Ghzalou
     اللي جفاه غزالو

 

  • Wahran el Bahia
     وهران الباهية
  • El Housn oual bha
     الحسن و البهاء
  • Ya mhmed mabrouk alik
     يا محمد مبروك عليك
  • Fatma Zohra ya bent bladi
     فاطمة الزهرة
  • Ya mohamed Ya bni
     يا محمد يا بني
  • Gharnata
     غرناطة
  • Ya ness ana habbit
     يا ناس انا حبيت
  • Layali el Bahdja
     ليالي البهجة

 

  • Ya kaaba ya bit rabbi
    يا كعبة يا بيت ربى 
  • Laama
     لعمى
  • Zed ennabi
     زاد النبي و فرحنا بيه

 

en 1961, rawaih al janna

*

(1920 - 1992)
De son vrai nom Abderrahmane Aït Mira, Abderrahmane Aziz est né le 5 juillet 1920 à la Casbah d'Alger. Il avait consacré l'intégralité de son parcours artistique à l'engagement patriotique tant par le chant que par l'enseignement didactique. Toute sa vie durant, il s'intéresse au chant qui reflétait la vie sociale du peuple, de la jeunesse, du patriotisme avec une voix chaude et profonde et des paroles claires et sincères. Ainsi durant la guerre de libération, il participe à sa manière au combat psychologique mené par les artistes en faveur d'une prise de conscience du peuple quant à la portée de la Révolution algérienne. Né à Alger, il trouvera très vite un intérêt certain dans la vie religieuse, en faveur de laquelle il s'inscrira en 1927 pour une période de trois ans à l'école coranique à Djamaâ Sidi Ali, situé à l'époque à Bab Djedid. L'école de chabiba, aux environs de Sidi Abderrahmane, l'accueillera par la suite où il se spécialise dans le tajwid du Coran. C'est dans cette école qu'il se forgera notamment aux côtés de Cheikh Mohamed Laïd Khalifa. Celui-ci lui confiera alors un premier nachid afin d'en composer l'air. Pour un coup d'essai ce fut un coup de maître, ce qui incitera le cheikh à lui remettre d'autres textes et d'autres poèmes. Abderrahmane Aziz, un des piliers de la chanson moderne algérienne a été secrétaire national de l'Union Nationale des Arts Culturels (UNAC) dont le secrétaire général était Ahmed Wahbi. Il mourut le 5 février 1992 d'une crise cardiaque. Il fut enterré à Blida le 7 février 1992.
 

 

Partager cet article

Repost0
25 janvier 2007 4 25 /01 /janvier /2007 17:19

éditions : la voix du globe, éditions Pathé

    Houa Houa هو هو
    Louken hbibi iwelli لوكان حبيبي يولّي
    Manich mena مانيش منَّ
    Mektoub Alia Noualef مكتوب عليّ نوالف
Adjouza tebki عجوزة تبكي Netfarqou bla douass نتفارقو بلا دواس
Ain el Kerma عين الكرمة Ouaâdi ya ouaâdi وعدي يا وعدي 
Ana nebghik انا نبغيك Ouahdania وحدانية
Benti ya Benti بنتي يا بنتي Ouahdi وحدي
Badeltni b roumia بدلتني بالرومية Paris dans mon sac
Djari salah جاري صالح Roqsi ya hmama رقصي يا حمامة
Fi triqi machia في طريقي ماشية Wach Bqali واش بقالي
Galbak Hgoudi قلبك حقودي    
Gal el menfi قال المنفي Ya bnat el Houma يا بنات الحومى
Had el oued elli Dani هاد الواد اللى داني Ya riadhi يا رياضي
Had zine هاد الزين & Ahmed Wahbi - Galbi Tfakar
Hannak qalbek هنّاك قلبك & Ourad Boumediene - Ya ben sidi يا بن سيدي


 

Quelques chansons préférées de Noura (Nora), Algérie بعض الأغاني المختارة للفنانة نورة
Quelques chansons préférées de Noura (Nora), Algérie بعض الأغاني المختارة للفنانة نورة
Quelques chansons préférées de Noura (Nora), Algérie بعض الأغاني المختارة للفنانة نورة
Quelques chansons préférées de Noura (Nora), Algérie بعض الأغاني المختارة للفنانة نورة
Quelques chansons préférées de Noura (Nora), Algérie بعض الأغاني المختارة للفنانة نورة

Partager cet article

Repost0
18 janvier 2007 4 18 /01 /janvier /2007 18:17

éditions Habibphone, éditions Dounia, éditions el Feth

  • Ach djrali
    اش جرالي
  • La tkhemem ya bnadem (1960)
    لا تخمم يا بنادم
  • Ana laaldja bent el bahdja (1960)
    انا العلجة بنت البهجة
  • Malak ya wahran
     مالك يا وهران
  • Ana warda (1960)
     انا وردة
  • Mersoul Djani (1960) مرسول جاني
  • Bkat ayni (1960)
     بكات عيني
  • Qolou entouma (1962)
     قولو انتما
  • Bahdja mdinet el Djazayer
     البهجة مدينة الجزايز
  • Salou
     سالو
  • Bled sid el Houari
     بلاد سيدي الهواري
  • Ya mart baba (1960)
     يا مرت بابا
  • El Aytem (1960)
     الأيتم
  • Yaw ghir asbar (1960)
    ياو غير صبر
  • Hakda bghali saadi
     هكذا بغالي سعدي
  • Ya rjel
    يا رجال
  • Hada Nouahi (1962)
     هدا نواحي
  • Ya ghoulem ya lafqih
  • Koul men jani (1962)
     كل من جاني مالغربة نسولو

 

Bahdja mdinet al jdjazair

image : 1960 - Meriem Abed en compagnie d'El H. Guerouabi

 

Partager cet article

Repost0
1 janvier 2007 1 01 /01 /janvier /2007 14:14

éditions Tam Tam, Dounia

 

  • Ahkit amri (1959)
  • Fatma ghzali
  • Khayef rouhi
  • Nebghik Nebghik

 

Quelques chansons à succès de Mhamed Benzerga, Musique Asri بعض الأغاني المختارة لمحمد بن زرقة

Partager cet article

Repost0
1 janvier 2007 1 01 /01 /janvier /2007 13:49
  1. Kess el khmar

Baroudi bekhedda chante Blaoui el houari

  1. La tes'alini
  1. Qolt thannit
  1. Ya ben ammi

Partager cet article

Repost0
29 décembre 2006 5 29 /12 /décembre /2006 15:11
  • Aatilo zalamit
     أعطيلو الزلميت
  • Inchallah
     انشا لله
  • Ya gmar ya aali
     يا قمر العالي
  • Ana Djazairi
  • Kan ya makan
     كان يا ما كان
  • Ya hmam
     يا حمام
  • Douri Douri ya saa
     دوري يا الساعة
  • Kherdjou lebnat
     خرجو لبنات
  • Ya lailaka
     يا ليلك
  • Doumou'e el goumri 
    دموع القمري
  • Khoud el meftah
     خود المفتاح يا فلَاح
  • Ya moulet el ain asli
    (سلطان سطمبول)
  • Djeb el khoumri
     جاب الخمري
  • Loumima
     لميمة
  • Ya ridjel el biled
     يا رجال البلاد
  • Dlomt nefsi
     ظلمت نفسي
  • Mabrouk alina
    مبروك علينا
  • Ya hmam el beldi 
    يا حمام البلدي
  • Daret kholkhal
     دارت خلخال
  • Ma nahki ma nechki ما
    نحكي ما نشكي
  • Ya Chabba
     يا الشابَة
  • El Baccalaureat
     الباكالوريا
  • Megouak ya hayel laâr
     مقواك يا حايل لعار
  • Milou ya nakhlat
    ميلو يا نخلات


  • Ya chamaa
     يا شمعة
  • El youm farhna
     اليوم فرحنا
  • Nedjma chaqat felaalali
     نجمة شرقت فالعلالي
  • Ya fares
     يا فارس
  • El Aachq djnoune
     العشق جنون
  • Nedjma Qotbiya
     نجمة قطبية
  • Ya khouti
    يا خوتي
  • El Djazayer
     الجزاير
  • Netkhalfou
     نتخالفو
  • Yal Houta 
    يا  العوامة
  • El ghrib
     الغريب
  • Ouled Bladi 
    اولاد بلادي
  • Yal Goumri
     يا القمري
  • Essalem
     السلام

  • Ouled el Djazayer
     أولاد الجزاير
  • Ya Mohamed
     يا محمَد
  • Essomt
     الصمت
  • Rachda
     راشدة
  • Ya Rassoul Allah
     يا رسول الل
  • Fel mnem el bareh
     فالمنام البارح
  • Ras el mahna
     راس المحنة


  • Ya abdelkader
     يا عبد القادر
  • Galbi tfakar el orbane
     قلبي تفكر العربان الرحَالة
  • Sid el ghozlane
    سيد الغزلان
  • Ya tefaha
     يا تفَاحة
  • Galbi ma yehnach
     قلبي ما يهناش
  • Sor ermel 
    صور الرمل
  • Ya kheddam
     يا خدَام
  • Haoulou hadik essamra
     حولو هديك السمرا
  • Stif laali
     سطيف العالي
  • Yal ghorba yal ghadara
     يا الغربة يا الغدَارة
  • Hizia
     حيزيا
  • Sorat ensa 
    سورة النسا
  • Ya  Moumarrida
     الممرضة
  • Habbit entoub
     حبيت نتوب
  • Tir el gomri 
    طير القمري
  • Zaouiya el mekaouiya
     الزَاوية المكَاوية
  • Hizb ethouar
     حزب الثوار
  • Warda Beida 
    وردة بيضاء

كلمات أغنية "حيزية" للمطرب المحبوب رابح درياسة

 
 
عزوني يا ملاح في رايس البنات * سكنت تحت اللحود ناري مقديا * قلبي سافر مع الضامر حيزيــا

يا حسراه على قبيل كنا في تاويل * كي نوار العطيل شاون نقضيــــا
ما شفنا من دلال كي ظي الخيـال * راحت جدي الغزال بالزهد عليــا
و إذا تمشي قبـال تسلب العقـــال * أختي باي المحال راشق كميـــــــا
جاب العسكر معاه و القمان وراه * طلبت ملقـــاه كل الاخر بهديـــــــا
ناقل سيف الهنود يومي غي بـاليـد * يقسم طرف الحديد و اللي صميـــا
مــا قتل من عباد من قوم الحســــاد * يمشي مشي العنــــاد بالفنطازيـــا
ما نشكرش البــــاي جرد ياغــــــناي * بنت احمد بالباي شكري و غنايـــا

طلقت ممشوط طاح بروايح كي فــــاح * حاجب فوق اللماح نونين بريــــــــــا
عينك قرد الرصاص حربي في قرطاس * سوري قياس في يدين الحربيــــــــــا
خدك ورد الصباح و قرنفل وضــــــاح * الدم عليـــــه ساح وقت الصحويــــــا
الفم مثل عــــاج المضحـــــك لعـــــــاج * ريقك سـي النعاج عسله الشهايـــــــــا
شوف الرقبة خيار من طلعت جمـــــــار * جعبـــــة بلار و العواقيد ذهبيــــــــــا
صدرك مثل الرخـــــــام فيه اثنين تـــــوام * من تفـــــــــاح السقام مسوه يديـــــــا
بدنك كاغط يبان القطن و الكتــــــــــــــان * و الا رهدان طاح ليلـــة ضلميــــــــا
 
طلقت بشرور مــــال و مخبل تخبــــــــال * على الجوف تدلال ثنيــة عن ثنيـــــــا
شوف السيقـــــــان بالخلاخل يا فطـــــــان * تسمع حس النقران فوق الريحيــــــــــا
في بــارز حاطين انصبـح ع الزيــــــــن * واحنا متبسطين في حال الدنيــــــــا
نصبح في الغزال نصرش للفــــــــــــال * كي اللي ساعي المال و كنوزهريـــا
ما يسواش المال نقحات الخلخــــــــــال * كـي نجبى عن الاحيال نلقى حيزيــة
تسحوج في المروج بخلاخيل تســـوج * عقلي منها يروج قلبي و اعضايـــــا
في التل مصيفين جينـا محدوريـــــــــن * للصحراء قـــاصدين انا والطوايـــا
و جحـاف مغلقين و البـارود ينيــــــن * الأزرق بي يميل لسـاحة حيزيـــــــــا
ساقوا جحــــاف الدلال حطوا في أزال * سيدي الأحسن قبال والزرقاء هيـــــا
قصدوا سيدي سعيد والمتكـعوك زيــــد * و مدوكال الجريد فيهــا عشيـــــــــــا
رقوا شاو الصباح كي هبوا الريــــاح * سيدي محمد قناق و أرضه معفيــــــــا
منه ساقوا جحاف حطوا في المخراف * الأزرق لكــان ساف يتهوى بيـــــــــــــا
بن صغير قصاد بموشــم الأعضـــاد * بعد ان قطعوا الواد جاو مع الحنيـــــــــا
حطوا رؤوس الطوال في ساحة الأرمال * وطني جلال هي عنــــــاق المشيـــــــــا
منها رحلوا الناس حطـوا في البسباس * بن الهريمك قيــاس بأختي حيزيـــــــــا
ماذا درنا عراس، الأزرق في المرداس * يدرق بي خلاص كي الروحانيـــــــــا
في كل ليلة نزيد عندي عرس جديد * في كل نهار عيد عندي زهويــــــــــــا
تاقت طول العلام جــوهر في التبسـام * و تمعنـي فـي الكلام و تفهم فيـــــــــــا
بنت حميدة تبـان كضي الومـــــان * نخلــة بســــــتان غي وحدها شعويــــــــا
وزند عنهـــا الريح قلعهــــا بالميــــح * مـــا نحسبها اطيح دايم محضيـــــــــــا
واضرن ذيك المليح دار لها تسريــح * حرفهـــــا للمسيح ربي مولايــــــــــــــــا
في واد "يتل" نعيد حاطين سمـاط فـــريد * رايســة الغيد ودعتني يا خويــــــــــــــــا
في ذا الليلــة وفات عادت في الممــــات * كحل الرمقات ودعت دار الدنيــــــــــــا
لضيتها لصدري ماتت في حجــــري * و دمعة بصري على خدودي مجريــــــــا
واسكن راسي جـذاب نجري في الاعـلاب * ما خليت شعـــاب من كاف و كديــــــــــا
خطفت عقلي راح مصبوغـــة الألمـاح * بنت النـــــاس الملاح زادتني كيــــــــــــــا
حطوهــــا في كفــان بنت على الشـــان * زادتني حمان نفضت مخ حجايـــــــــــا
داروها في النعاش مصبوغـة الارماش * راني وليت باص واش اللي بيـــــــــــا
جابوهــــا في جحاف حومتها تنظـــاف * زينة الأوصاف سبتي طويلة الرايـــــــا
في حومتهـــا خراب كي مرضى الكوكـاب * زيد قدح في سحاب ضيق العشويـــــــا
حومتهــــا بالحرير كمخـة فوق سريــــر * وانـــــــــا نشبر مهلكتني حيزيــــــــــا
كثرت عني هموم من صافي الخرطـــوم * مــــا عدت شي نقوم في دار الدنيــــا
ماتت موت الجهاد مصبوغة الأثــــمــــاد * قصدوا بهـــــا بلاد خالد مسميــــــــا
عشات تحت اللحـاد موشومة الأعضــــاد * عين الشراد غـابت على عينيــــــــــا
ياحفــــار القبور ســــايس ريــــم القـــــــور * لا تطيحش الصخورعلى اللي بيا
داروها في القبر والشــــــــــــــــاش معجر * تضوي ضي القمر ليلة عشريــــا
داروها في اللحود ، الزين المقدود * جبارة بين سدود وسواقي حيا
قسمتك بالكتــــاب و حروف الوهـــــــاب * لا تطيح التراب فوق أم مرايـــــــا
لوان تجي للعناد ننطح تلث عقـــــــــــــاد * نديها بالزنـــــاد عن قوم العديــــــا
واذا نحلف و راس مصبوغة الأنعـــــاس * مـا نحسبشي الناس لو تجي ميـــــا

لوا أن تجي للذراع نحلف ما تمشــــي ذراع * ننطح صرصور قاع باسم حيزيـــا
لو أن تجي للنقـــــار نسمع كان و صـار * لن نديها قمـار و الشهود عليــــــــــا
لو أن تجي للزحــــام نفتن عنهــا اعـــوام * نديهـا بالدوام نابو سهميـــــــــــــــا
كي عـــاد أمر الحنين رب العــــالميــــن * لا لقيت لهــــا من اين نقلب حيـــــا
صبري صبري عليك نصبر أن نـاتيـــــــك * نتفكر فيك يا ختي غير انتيــــــــــــــــا

هلكني يــــــا ملاح الأزرق كي يتــــلاح * بعد اختي غي زياد يحيا في الدنيـــــا
عودي في ذا التلول رعـــى كل خيــــــــــول * و اذا والى الهول شـــــاو المشليــــــــــــــا
ما يعمل ذا الحصان في حرب الميــــــــدان * يخوح شــــــاو القران امــــه ركبيـــــــــــا
آش لعب في الزمول اعقاب المرحــــــول * انا عنه نجول بيـا مــــــا بيـــــــــا
بعد شهر مــــا يدوم عندي ذا الملجــــوم * نهــــــار ثلاثين يوم وراء حيزيـــا
توفى ذا الجواد ولــــى في الاوهـــــــــــاد * بعد اختي ما زاد يحيــا في الدنيــــا
صدوا صد الـــوداع و اختي قـــــــــاع * طاح من يدي سراح الازرق آه ديــا
ربي اجعل الحيــاة ووراها الممـــــات * منهم روحي فنـــات الاثنين رزيـا
نبكي بكـي الفراق كبكي العشـــــــــــــــاق * زادت قلبــــي حراق خوضت مايـــا
يــــا عيني واش بيك اتنوح لا تشكبــــــل * زهو الدنيـــا يديك ما تعفى ش عليــا
زادت قلبي عذاب مصبوغـة الأهـــداب * سكنت تحــــت التراب قرة عينيــــــا
نبكي و الراس شاب عن مبروم النــــاب * فرقـــــة الأحباب مـــا تصبر عينيـــا
الشمس الى ضوات طلعت و تمســـات * سخفت بعد أن سوات وقت الضحويــا
القمر الى يبان شعشع في رمضـــــــان * جــاه الميســـان طلب وداع الدنيــــــــا
هذا درتو مثيل عن رايســــة الجيـــل * بنت احمد صيل شايعـــــة ذواديـــــــــا
هذا حكم الا له سيدي مول الجــــاه * ربي نزل قضـــــاه و ادى حيزيــــــــــا
صبرني يـــــا الله قلبي مــات ابـــداه * حب الزينــــة اداه كي صدت هيــــــــــا

تسوى ميتين عــود من خيـل الجويـــد * و ميــــة فرس زيد غير الركبيـــــــــــا
تسوى من الابل عشر مايـة مثيــل * تسوى غابــــة النخيل عند الزابيــــــــــــا
تسوى خط الجريـد قريب و بعيــــد * تسوى بر العبيد حاوســـــا بالفيــــــــــا
تسوى مال التلول و الصحرا و الزمول * مــــا مشات القفول عن كل ثنيـــــــــــــا
تسوى اللي راحلين و اللي في البرين * تسوى اللي حاطين عادوا حضريــــــــا
تسوى كنوز المال بهيـة الــــخلخال * و اذا قلت قلال زيــــــد البلديــــــــــــــا
تسوى مال النجوع و الذهب المصنوع * تســـــــــــوى نخل الدروع عند الشاويـا
تسوى اللي في البحوروالبادي وحضور * اعقب جبل عمور و اصفا غردايــا
تسوى تسوى مزاب و سواحـل الزاب * حاشا ناس القباب خاطي انا الوليــــا
تسوى خيـل الشليل و نجمة الليــل * فاختي قليل قليل طبـي
و دوايـــــــا
نستغفـــــر للجليـل يرحم ذا القليـل * يغفر للي يعيل سيدي و مولايــــــــــا
ثلاثة و عشرين عـام في عمر أم حرام * منها راح الغرام ما عاد شي يحيـــــا
عزوني يــــا اسلام في ريمـــــة الاريــــام * سكنت دار الظلام ذيك الباقيــا
عزوني يا صغار في عارم الاوكــــار * ما خلات غير دار عادت مسميـــا
عزوني يــــا رجال في صافي الخلخـــــال * داروا عنهــــا حيال للسـاع مبنيـــــا
عزوني يــــا حباب فيها فرس ديـــــــاب * مـــــا ركبوها ركاب من غير انايــا
بيدي درت الوشــام في صدر أم حــزام * مختـم تختام في زنود طوايــــــــــــا
ازرق عنق الحمام ما فيهشي تلـطام * مقدود بــــلا قلام من شغل يديــــــــــا
درتــــه بين النهود نزلتـــــه مقــدود * فوق سرار الزنود حطيت سمايــــــا
حتى في الساق زيد درت وشــام جريد * ما قديتـو باليد ذا حال الدنيـــــــــــا
سعيد في هواك مـــــا عادش يلقـــــاك * كي يتفكر اسماك تديـــه غميـــــــــا
اغفـــــــــر لي يا حنين انا و الاجمعين * راه سعيد حزين بيــه الطوايــــــــــــــا
ارحم مول الكلام و اغفر لام حزام * لاقيهم فالمنـام يا عالي العليــــــــا
و اغفر اللي يقول رتب ذا المنــــــزول * ميمين و حاودال جاب المحكيـــــا
يــا علام الغيوب صبّر ذا المســــــــــلوب * نبكي الغريب و نشف العديــــــــا
مـا ناكلش الطعـام سامط في الافـــــــوام * و احرم حتى المنـام وخطى عينيـــــــا
بين موتها و الكلام غي ثلاث أيـــــــــام * بقاتني بالسلام و مــا ولات ليــــــــــا
تمت يـا سامعين في الالف و ميتـــــين * كمل التسعين ، زيد خمسة باقيـــا
كلمـة براس الصغير قلنهـــــــا تفكــــــــير * شهر العيد الكبير فيــه الغنايـــــا

في خــالد بن سنـان بن قيطون فـــــــلان * قالت على اللي زمـــان شفناها حيــــا

وقلبي سافر مع الضامر حيزية
Nedjma qotbia, en Syrie رابح درياسة ـفي سوريا ـ نجمة قطبية (فيديو) Samra Rabah Deriassa & Saloua - Chems Abdou Deriassa (le fils de Rabah) & Nadia Rayhane
Quelques chansons à succès de Rabah Driassa (Deriassa), Musique populaire بعض الأغاني المختارة لرابح درياسة
Quelques chansons à succès de Rabah Driassa (Deriassa), Musique populaire بعض الأغاني المختارة لرابح درياسة

Partager cet article

Repost0
28 décembre 2006 4 28 /12 /décembre /2006 14:37
  • Ayatni de trig
     عيَاتني د الطريق
  • El Mel
     المال
  • Nous verrons ça
  • Ach issabar ya hbabi
     آش يصبَر يا حبابي
  • El Waqtia
     الوقتية
  • Rani Mhayar
     راني حاير
  • Aji Niidlek
    أجي نعيدلك
  • El khayen
     الخاين
  • Sahbi
    صاحبي
  • Arwah tchouf 
    أرواح تشوف
  • El Khitem
    الخِتام
  • Servez-moi à boire
  • Biyaa el batata
     بياع البطاطا
  • Hadek Mamnouch
     هداك ممنوش
  • Tchica ramba
  • Bnat Jili
    بنات جيلي
  • Jawab 
    جاوب
  • Tourikha
     توريخة
  • Baadini
    بعديني
  • Jabouha Jabouha
     جابوها جابوها
  • Wach dani 
    واش داني
  • Bakhta
     بخته
  • Ketrou Lehouass
     كترو لهواس
  • Wach men hatta
     واش من حطَة
  • Bedel zmane
  • Kifech naamel
     كفاش نعمل
  • Ya ben sidi ya khouya
     يا بن سيدي
  • Bouh Bouh el khedma
    wellet oujouh  الخدمة
  • Mouloudia
     مولودية
  • Ya sayelni
     يا سايلني
  • Cheraa allah ya kess
     شرع الله يا كاس
  • Malheureux toujours
  • Ya Talag Martak
     يا طالق مرتك
  • Dabbar rassek
     دبَر راسك
  • Matwal delil
     مطوال دالليل
  • Youm el djemaa
     يوم الجمعة

1937-1971 (de son vrai nom Benaceur Baghdadi) vulgarisera dans une interprétation moderne les textes les plus marquants de la musique bédouine citadinisée, Rani m‘hayer, Biya daq el mor, el waktia, Malheureux toujours, avant de disparaître prématurément...

Quelques chansons à succès de Ahmed Saber, Musique Asri بعض الأغاني المختارة لأحمد صابر
Quelques chansons à succès de Ahmed Saber, Musique Asri بعض الأغاني المختارة لأحمد صابر
Quelques chansons à succès de Ahmed Saber, Musique Asri بعض الأغاني المختارة لأحمد صابر
Quelques chansons à succès de Ahmed Saber, Musique Asri بعض الأغاني المختارة لأحمد صابر
Quelques chansons à succès de Ahmed Saber, Musique Asri بعض الأغاني المختارة لأحمد صابر
Quelques chansons à succès de Ahmed Saber, Musique Asri بعض الأغاني المختارة لأحمد صابر

Partager cet article

Repost0
25 décembre 2006 1 25 /12 /décembre /2006 16:25
  • Alf hila ou hila
     ألف حيلة و حيلة
  • La la ya galbi 
    لا لا يا قلبي
  • Ya ochaq zine
     يا عشاق الزين
  • Aalach Tloumouni
    علاش تلوموني
  • Lasnamia
    لصنامية
  • Yamina (Jaya tchali)
    يمينة
  • Ahkem
     أحكم

 

 

  • Youm el djemaâ
    يوم الجمعة
  • Aicha
    عيشة
  • Leghzal el ghali
     لغزال الغالي
  • Ya welfi
     يا ولفي
  • Bin Galbi ou Bini
    بين قلبي و بيني
  • Mada jara
    مادا جرى
  • Ya arisna
    يا عريسنا
  • Barakat yekfik
    بركات يكفيك
  • Ma bqaouchi lahbab
    ما بقاوشي لحباب
  • Ya bakhta
    يا بخته
  • Baqqit beslama watni
     بقيت بسلامه وطني
  • Mouhal ya ghzal
    محال يا غزال
  • Ya moulet sac
    يا مولات الصاك
  • Ben laagab
     بن لعقاب
  • Maa Lekhlila  Ma lqit Hila
    مع لخليلة ما لقيت حيلة
  • Ya Dzair
     يا دزاير
  • Chahlet Laayoun
     شهلة العيون
  • Matoual ellil
     طوال الليل
  • Yamna
    يامنه
  • Choufou el hila
     شوفو الحيلة
  • Mouhal tfraraqna lahwal
    محال تفارقنا لحوال
  • Ya nayem
    يا نايم
  • Fet li fet
    فات لي فات
  • Maayit ya galbi
     ما عييت يا قلبي
  • Ya bnat bladi
    بنات بلادي
  • Galetli wah
     قالتلي واه
  • Nabouni redou ladjwab
    نابوني ردَو لوجاب
  • Ya ben sidi ya khouya
    يا بن سيدي يا خويا
  • Houzni alik ma
    yekfich
     حزني عليك ما يكفيش
  • Nar welfi chaalet
    نار ولفي شعلت
  • Ya bnet el youm
    يا بنات اليوم
  • Hargatni demaâ
    حرقتني الدمعة
  • Oujda
    وجدة
  • Ya del kass
    يا دالكاس
  • Jani bechar
     جاني بشَار
  • Sara kan
    صار كان
  • Ya moulat el khed eljamri
    يا مولاة الخد الجمري
  • Jit Nachrob
    جيت نشرب
  • Serredj ya fares
     سرَج يا فارس
  • Ya saheb el moudam
    يا صاحب المدام
  • Koul Aachaq
    كل عاشق
  • Sayara kahla
    سيارة كحلة
  • Ya Goumri
    يا قمري
  • Kheira
    خيرة
  • Kheli esbar
    خلَي الصبر
  • Wahd leghzal
    وحد الغزال
  • Ya zaouiya
    يا زاوية
  • Kif naamel ya rabi
    كيف نعمل يا ربي

*

Ahmed Wahbi & Noura - Galbi Tfakar
Ahmed Wahbi en 1968.. 
 

Quelques chansons à succès de Ahmed Wahbi, Musique Asri بعض الأغاني المختارة لأحمد وهبي

Partager cet article

Repost0
13 décembre 2006 3 13 /12 /décembre /2006 23:46
On dit d'elle que c'est la Tracy Chapman du Maghreb. Loin de la vague déferlante du raï, Souad Massi, guitare en bandoulière, inspiration folk, apporte un son nouveau à la musique algérienne.

Souad Massi naît le 23 août 1972 à Bab el-Oued, dans le quartier de Saint-Eugène d'Alger. Issue d'une famille modeste de six enfants, son père travaille à la Compagnie des eaux et écoute la musique traditionnelle algéroise, sa mère plutôt Brel et James Brown. Ses oncles sont jazzmen, ses frères musiciens. La petite Souad découvre d'abord les chansons du maître du chaâbi El Hachemi Guerouabi. Puis vient le rock dont ses cousins sont fervents et la musique américaine, le R&B et la pop qu'elle découvre au gré des passages à la radio. Naturellement têtue et rebelle, c'est alors un vrai garçon manqué et elle préfére jouer au football avec ses camarades que de s'occuper de tâches ménagères.

 

Son frère aîné, qui est compositeur, va l'inscrire à l'association de l'Ecole des beaux-arts d'Alger pour y apprendre la guitare pendant trois ans. Elle suit des études de musique classique, de solfège et de musique arabo-andalouse. Ces années d'études lui apprennent la rigueur des compositions et le sens de l'instrumentation juste. Un ami qui possède une collection de vieux disques country des années 40 lui fait alors découvrir cette musique et elle va s'inspirer de la reine de la country music des années 80, Emmylou Harris, pour parfaire son style.

 

Triana d'Alger

En 1989, elle commence par arpenter les scènes, guitare à l'épaule. Parrallèlement, elle accompagne le groupe de flamenco Triana d'Alger avec lequel elle fait des spectacles et des apparitions à la télévision algérienne. Mais dans ces années noires de l'Algérie (94-96), rien n'est facile pour les artistes avec le couvre-feu, moins de lieux pour se produire et les salles de spectacles qui ferment les unes après les autres. Souad est alors découragée et prête à abandonner sa carrière.

Heureusement, ayant suivi les conseils de sa mère, elle a passé son bac et obtenu un diplôme d'état d'urbanisme. Elle commence à travailler dans un bureau d'études d'urbanisme tout en écrivant et composant ses propres chansons, des poèmes d'amour souvent tristes.

Elle qui adore le folk, la country, Kenny Rogers et Stevie Wonder est contactée par le groupe de rock algérois, tendance hard, Atakor. En pleine crise d'adolescence, elle devient la guitariste égérie du groupe, découvre AC/DC et Metallica, apprend le rock, la pop et joue dans les festivals. Le groupe sort une première cassette en 1997 qui atteint des records de ventes. Ce passage dans Atakor sera la thérapie dont Souad a besoin pour revenir à ses premiers amours musicaux.

Mais les affaires se compliquent pour Souad qui n'arrive pas à concilier vie professionnelle (elle continue de travailler dans son cabinet d'urbanisme) et carrière artistique. Elle décide donc de quitter sa carrière d'ingénieur.

 

Souad

En 1998, Souad sort sa première cassette au titre éponyme sur le marché algérien qui renferme six titres où elle revient à la country music. Cette cassette est une oeuvre intimiste, à l'ambiance très folk et d'où se dégage le titre Bye Bye My Love aux couleurs des… bayous de la Louisiane, ballade country de haut vol chantée en arabe et anglais. Une vraie première en Algérie pour ce style de musique. En pleine vague de jeel music (pop orientale), Souad Massi fait preuve d'une originalité qui étonne, n'hésitant pas à pasticher le célèbre "Crocodile Rock" d'Elton John et à mettre une touche de flamenco de ses débuts dans un Tequiero (Je t'aime) à l'ambiance calypso-salsa. Auteur de ses textes, compositeur de ses chansons, Souad est toute étonnée d'attirer parmi son nouveau public, des quadragénaires amateurs de protest songs et qui avaient découvert Joan Baez dans les années 70 lors de sa visite dans l'Algérie socialiste.

En janvier 1999, lorsqu'elle est invitée à Paris pour participer à un festival intitulé Femmes d'Algérie, Souad Massi ne sait pas que son destin est en train de basculer. Cette première édition de ce festival parisien se déroule dans l'ambiance festive du Ramadan. Des artistes venues de toutes les régions d'Algérie se retrouvent pour chanter et militer contre les intégrismes. Le répertoire et le charisme de Souad font un tel tabac que ses qualités arrivent aux oreilles du directeur artistique d'un des labels d'Universal Music (Island-Mercury) qui n'hésite pas à signer cette jeune inconnue pour la réalisation d'un premier album.

 

Raoui

Après deux années de maturation, "Raoui" (Le conteur) sort en mars 2001, objet musical tout en douceurs et inquiétudes, enraciné dans les tourments de l'Algérie et les plaisirs mélodiques de l'Occident. En quinze jours elle enregistre dans les conditions du live ce premier album avec la complicité du producteur Bob Coke qui a notamment travaillé avec Ben Harper. Naviguant entre rock et traditions, cet album révèle au grand public une artiste qui aborde des styles aussi éloignés que le chaâbi et le folk rock américain, mélangeant instruments électriques et acoustiques aux mélopées qu'elle chante de sa voix pure et bouleversante.

Dès les premières notes de "Raoui", la chanson qui offre son titre à l'album, Souad Massi nous emporte dans son orientalisme si désorientant, comme le dit son amie tunisienne Amina. Mais on trouve aussi des effluves de reggae dans "Khsara Aalik", des parfums des îles du Cap-Vert dans Hayati, des épices de raggamuffin dans Denya comme la beauté d'une ballade chantée en français "J'ai pas le temps" que n'aurait pas renié Françoise Hardy.

Après ce premier album, Souad Massi écume les scènes de l'Hexagone, enchaînant les premières parties (Idir, Saez, Orchestre National de Barbès, Geoffrey Oryema), donnant plus de 200 concerts. D'ailleurs, après avoir fait salle comble à La Cigale de Paris, elle se retrouve six mois plus tard en vedette à l'Olympia.

 

Avec plus de 80.000 exemplaires vendus, ce premier opus réalisé en Europe est une véritable réussite et le talent de Souad est reconnu puisqu'elle reçoit en 2002 le Prix de la Chanson Etrangère décerné par l'Académie Charles Cros ainsi que le Prix du Haut Conseil de la Francophonie pour son album "Raoui".

 

Pour se faire connaître auprès d'un plus large public, sa maison de disques l'incite à enregistrer des duos avec des artistes de son catalogue. Le premier est enregistré en 2001 avec Marc Lavoine sur le titre "Paris" de son album éponyme, un des grands succès de l'année 2002. Souad enregistre ensuite avec Ismaël Lô une reprise fort réussie de "Noir et Blanc" de Bernard Lavilliers. Puis, elle reprend avec Florent Pagny "Savoir aimer", sur son album-compilation 2 dans lequel il réinterprète ses grands succès avec les plus jolies voix du moment.

 

Deb

Deb, qui devait s'intituler initialement "Moudja", sort en France le 25 mars 2003. Ce deuxième album est un mélange des univers musicaux qui ont baigné sa carrière. Musique arabo-andalouse, chaâbi, rock, folk sont toujours présents, mais Souad modernise cette fois-ci sa world music et cet album devrait lui permettre une véritable reconnaissance internationale, notamment dans les pays anglo-saxons où "Raoui", son premier album a été très bien accueilli.

 

Souad Massi entamme dès le début mars une grande tournée française qui passe le 30 avril à l'Olympia, avant qu'elle ne reprenne la route jusqu'à la fin de l'année pour une tournée qui outre l'Hexagone, passe par le Cameroun, le Soudan, la Hongrie, la Pologne, l'Espagne, le Canada et les Etats-Unis.

 

"Deb" est en 2003 l'album de "world music" le plus vendu en France, et il est nominé aux Victoires de la Musique 2004 dans la catégorie Meilleur album world. Alors que dans l'Hexagone sa renommée n'est plus à faire, Souad Massi repart en février 2004 écumer les pays du monde entier : les pays d'Europe occidentale (Italie, Allemagne, Belgique, Espagne, Portugal…), puis l'Australie et la Nouvelle-Zélande. Dans les pays anglo-saxons, la critique qualifie sa musique à la croisée des chemins entre musique algérienne et chanson française. La présence sur son album de collaborations et de rythmes africains incite même certains commentateurs à voir en Souad Massi un symbole de ce que peut être le melting pot parisien.

Exil et nostalgie

Lors d'une escale en Tunisie, Souad l'exilée retrouve un peu des sensations de sa jeunesse algérienne. De retour en France, la nostalgie qui ne l'a jamais quitté ressort au grand jour, l'artiste décide d'en faire le thème central de son troisième album. Celui-ci s'appelle alors "Mesk Elil", l'odeur du chèvrefeuille, cette plante méditerranéenne qui au printemps, révèle au promeneur son odeur subtile.

Elle y parle de la maison de son grand père dans "Dar dgedi", de son frère resté au pays pour s'occuper des charges de la famille ("Ilham"), de ce que peuvent ressentir deux anciens amants lorsqu'ils se revoient ("Denya Wezmen"). Cet album est aussi traversé par la douleur de l'exil et de l'éloignement comme sur le raï de "Khalouni", ou encore avec la chanson "Kilyoum". Mais cet album est aussi le fruit de cet exil, et des rencontres qu'il a rendu possible : ainsi "Kilyoum" est un chaâbi algérois métissé de morna capverdienne. On retrouve sur cet album les voix de Daby Touré, Manu Katché et Pascal Danae. Le grand percussionniste Mino Cinelu et le guitariste de Salif Keïta, Djely Moussa Kouyaté ont aussi participé à cet album.

"Mesk Elil" se démarque alors des précédents opus par un environnement musical beaucoup plus riche et ouvert sur le monde que Souad Massi n'a pas cessé de parcourir ces dernières années. Souad se produit le 21 novembre au Casino de Paris. Puis débute une tournée au début de l'année suivante.

Décembre 2005

© RFI Musique

Partager cet article

Repost0
17 février 2006 5 17 /02 /février /2006 18:43

من بيوت الوجبة بقاو غير العتب
و الهدم منصوبة على الكدا و الروّب
بان شان الهيبة على وجوه الغضب
و الوجوه الطّربة سطى عليها الشغب

كل شين تنبّى و ساد يا للعرب
و الملاح غيابة و حسهم ما ثغب
صافيين النسبة ضحاو سهم الغتب
و بايعين الغتبة سواو علو الرتب

يا عجب ذا العجبة تفوت كل عجب
ما بقات محبة و قل من يصطحب
من تصيبه وجبة تصيب قلبه صلب
و من يقولوا رقبة بكل هم ينطلب

كل شي بالنوبة و من غلب ينغلب
الزمان عقوبة و فارس اللي ركب

جيلنا بوقلبة على صاحبه ينقلب
دار ليهم عقبة و قاسهم في العقب
ذا هبى و ذا ينبى و ذاك غادي ينكب
من هبط ما يجبى و من جبى ما ثقب

 

عام جوّز غلبة الغرس فيه انضرب
ما لقى حتى حبة من الثمار انسحب
ما فرحش بصابة مشات له منتشب
شي مشى للريبة و شي غرامة و سلب

خاب عود الطيبة و غل توت الزرب
و فاز عود القربة على عواد الجعب
غاب اسد الغابة و صال فيها الدب
و اللصوص ثرابة تشوف تحت الهذب

 

يا طويل الرقبة فيك ريت العجب
محاينك صعيبة و أثرت في العرب
ما هدات ترابة و لا اشراف النسب
مرابطين و طلبة صحاب سلك الذهب

دايرينك رتبة صغارها و الشيب
و النساء مجلوبة بكارها و الثيب
إذا بدات القصبة تنم و انت تكب
صاحبك ما يعبى يغيب كاللي جذب

شيمتك مغريبة تهلّك اللي رتب
للبلاء كالشطبة ادّور على العطب
مصيبتك مصيبة المالكه ينسلب
ما يدير كسيبة و يرخص اللي كسب

صاحبك يدّربى من العلالي ينكب
من القدر و الهيبة يعود ما ينحسب
فيك ترك التوبة و فيك ترك الأدب
فيك ترك الصحبة و فيك ترك الصوب

Partager cet article

Repost0
17 février 2006 5 17 /02 /février /2006 18:28

Wahran Wahran
rouhti kh'sâra
Hejrou mennek nâs echtâra
Ga^dou fel ghorba hiyâra
Wel ghorba s^iba ou ghadâra
Ga^dou fel ghorba hiyâ'aara
Wel ghorba s^iba ou ghadâ'aara

Ya ferhi a^la oulad El Hamri
Wlad Lamdina ou Sid El Houari
^addite m^ahoum soghri
Lihoum fenni toul ^omri
^addite m^aahoum sôghri
Lihoum fenni toul ^ômri

^omri la nansa blâdi
Ardi ou ârd ajdadi
Wahran douh chabâbi
Wahran et'nassili ^dâbi

Nah'laflak ma itoul'ch gh'yâbi
Wa an^oud bin ahli wa h'babi
Wallah ma itoul'ch gh'yâbi
Wa an^oud bin ahli wa h'âbi

Wahran Wahran rouhti kh'sâra
Hejrou mennek nâs echtâra
Ga^dou fel ghorba hiyâra
Wel ghorba s^iba ou ghadâra
Ga^dou fel ghorba hiyâ'aara
Wel ghorba s^iba ou ghadâ'aara

^omri la nansa blâdi
Ardi ou ârd ajdadi
Wahran douh chabâbi
Wahran et'nassili ^dâbi

Nahlaflak ma itoul'ch gh'yâbi
Wa an^oud bin ahli wa h'babi
Wallah ma itoul'ch gh'yâbi
Wa an^oud bin ahli wa h'âbi

S'hab el baroud takh'mâmi a^lihoum
^ayni Pingui kân raïs'houm
Na^qal a^la Dader bakhas'houm
Yastakh'bar wa s'kât hawalihoum


Wa^di a^la tahtâha wa^di
Rah zin'ha zine el widâdi
Raj^at ghomma li fou'âdi
Wellit nabki wa 'nnâdi


^omri la nansa blâdi
Ardi ou ârd ajdadi
Wahran douh chabâbi
Wahran et'nassili ^dâbi

Nahlaflak ma itoul'ch gh'yâbi
Wa an^oud bin ahli wa h'babi
Wallah ma itoul'ch gh'yâbi
Wa an^oud bin ahli wa hb'âbi

Mah'la sah'riyate blâdi
El gasba wa el gallal issâdi
Ma ahla sah'riyate blâdi
El gasba wa el gallal issâdi

Ya elli mâchi lîha ghâdi
Wassi yatt'hallou fi blâdi
Ya elli mâchi lîha ghâdi
Wassi yatt'hallou fi blâdi

Wassi tani a^la ennâs
Terkou din'houm ou tab^ou el kâs
Yak'finâ mel kâs wa el mayda
Rahâ j'ma^a b'la fayda
Yak'finâ mel kâs wa el mâyda
Rahâ j'ma^a b'la fâyda

Wahran Wahran rouhti kh'sâra
Hejrou mennek nâs echtâra
Ga^dou fel ghorba hiyâra
Wel ghorba s^iba ou ghadâra
Ga^dou fel ghorba hiyâ'aara
Wel ghorba s^iba ou ghadâ'aara

^omri la nansa blâdi Ardi ou ârd ajdadi
Wahran douh chabâbi
Wahran et'nassili ^dâbi

Nahlaflak ma itoul'ch gh'yâbi
Wa an^oud bin ahli wa h'babi
Wallah ma itoul'ch gh'yâbi
Wa an^oud bin ahli wa h'âbi

Dans cette chanson, écrite sur le thème de l'exil, Ahmed Wahby évoque la troupe musicale "S'hab El Baroud" (gens de la poudre à feu) ou plus familièrement "Banda Zahouaniya" (Bande joyeuse) qui s'était constituée au début du siècle et qui officiait lors des fêtes du Mawlid Ennabaoui et autres fêtes religieuses musulmanes. Cette troupe musicale tenait ses quartiers au Café Bendouma à M'dina J'dida.

Il évoque aussi Bouazza dit "Pingui" qui dirigeait la troupe musicale "S'hab El Baroud" et son père le chanteur Dader qui en faisait partie; il les rappelle en ces termes : "S'hab el baroud takh'mâmi a^lihoum ^ayni Pingui kân raïs'houm Na^qal a^la Dader bakhas'houm". Soit la traduction suivante : "Les gens de la poudre à feu, mes souvenirs vont vers eux La prunelle de mes yeux Pingui était leur chef Je me souviens de Dader, le plus brave d'entre eux". Ahmed Wahby aimait tellement son père qu'il a donné le nom de Dader à son fils unique. Dader le fils de Ahmed Wahby mourut au cours d'un accident de la route sur la Corniche Oranaise quelques années avant le décès de son père et juste après celui de sa mère d'origine tunisienne que Ahmed Wahbi avait connue et épousée à Tunis durant la la révolution algérienne.

Dans son exil marocain, lors de la sortie de "El ^amriya" qui fut censurée et dont les 45 tours avaient été vite retirés du marché par l'Etat, il tente de surmonter le poid de l'exil et remémore ses amis ainsi que ses proches en des termes touchant : "^omri la nansa blâdi Ardi ou ârd ajdadi Wahran douh chabâbi Wahran et'nassili ^dâbi Nah'laflak ma itoul'ch gh'yâbi Wa an^oud bin ahli wa h'babi Wallah ma itoul'ch gh'yâbi Wa an^oud bin ahli wa h'âbi". Soit : "Jamais je n'oublierai mon pays Ma terre et la terre de mes aïeux Oran le berceau de mon enfance Oran me fait oublier mes souffrances Je te jure que j'écourterai mon absence Et reviendrai parmi les miens et mes amis Je jure devant Allah que j'écourterai mon absence Et reviendrai parmi les miens et mes amis"...

Né à Marseille en 1921 et mort à Alger en 1993, Ahmed Wahby - de son vrai nom Ahmed Driche Tedjini - est l'un des fondateurs avec Blaoui Houari du genre musical : El Asri. Un genre nouveau né à Oran dans les années 40 et influencé par les grands Maîtres égyptiens de la musique arabe : Mohamed Abdelwahab et Farid El Atrache. Un genre qui tout en empruntant son style à l'Orient utilise les rythmes et le langage poétique typiquement oranais.

Fils du chanteur Dader qui fut membre du groupe "S'hab El Baroud" ou Banda Zahouaniya et que l'on croisait au café Bendouma dans le quartier de M'dina Jdida, Ahmed Wahby va trouver sa vocation de chanteur à travers le réseau du scoutisme et notamment avec la création en 1937 du groupe de scouts musulmans d'Oran - "En-Najah" - dont il fera partie avec Hamou Boutlélis et Kada Mazouni. Son talent se révélera lors des longues veillées qui se déroulaient dans la forêt de Misserguine au cours desquelles il reprenait le répertoire de Abdelwahab.

Auteur de plusieurs de ses chansons, il fera appel à d'autres poêtes pour des textes authentiquement oranais. C'est ainsi qu'il sollicitera le poête Abdelkader Khaldi - l'auteur de Bakhta qui eût une grande influence sur la chanson oranaise - ou encore certains maîtres de la poésie populaire comme Mostefa Benbrahim, Cheîkh Saïd ou Cheîkh Benkablia. En 1950, il enregistre chez Pathé-Marconi sa chanson phare sur le thème de l'exil qui le consacre dans la tradition algérienne : Wahran Wahran. Chanson où il évoque son père Dader. L'essentiel de son oeuvre se fera dans l'exil puisqu'il vécut à Paris de 1947 à 1957 avant de rejoindre Tunis où il fonde la troupe musicale du FLN. Période où il mène une activité de propagande pour la cause nationale. Résidant à Oran depuis l'indépendance, il ne quittera cette ville qu'à deux reprises : de 1965 à 1967 en séjournant à Paris puis de 1969 à 1971 pour le Maroc. De retour à Oran, il prendra la direction musicale du Théâtre Régional d'Oran.

Poursuivant une oeuvre qu'il appelera "l'aventure de la chanson algérienne", Ahmed Wahby est contraint au fil des ans de réduire son activité suite à des problèmes de santé. Il decede à Alger en 1993 .

Mounir Benmessaoud , WledWahran

Partager cet article

Repost0
17 janvier 2006 2 17 /01 /janvier /2006 17:18

*

*

  1. Angham el djazair
     أنغام الجزائر
  1. Mazal alik enkhemem
     مازال عليك نخمّم
  1. Ousseyet el goumri
    وصية القمري
  1. Ya hadek el youm
    يا هداك اليوم

 

Interprète et militant de la cause nationale. Né le 12 Aout 1927, au sein d’une famille paysanne, dans le quartier de Ras Essouk, situé à l’entrée nord de Tiaret.

Appartenant à une cellule du FLN, il sera arrêté en 1958 après la découverte en son domicile d’engins explosifs. Incarcéré et torturé au centre de tri et de transit de Tiaret, il retrouva là un autre militant, Mohamed Djahlane, arrêté pour les mêmes raisons et un jeune fidaï Djilali Bensotra, arrêté, lui, pour un attentat commis à la rue Cambon. Les trois hommes seront conduits séparément, le Dimanche 8 Juin 1958, dans la forêt qui surplombe Tiaret où ils seront mitraillés. Leurs corps criblés de balles seront ensuite exposés tout un après midi sur la place Carnot, en plein centre de la ville.  il enregistra 3  45 tours entre 1953 et 1957.

فنان شهيد، جعل الكلمة سلاحا للتضحية والجهاد، بكلمات شقت صدر المستعمر كرصاص ملتهب يمتد من أعالي جبالنا الشامخات، طلبا للعيش الكريم في بلد حر مستقل، كان سفيرا وبحق للفن الهادف الذي يرص صفوف شعب مستعمر، ويجتهد في زرع الروح الوطنية بينهم، حافظ مند نعومة أظافره على المد الطبيعي للحركة التحررية وهي طلب الحرية والاستقلال ولو بفقدان النفس والنفيس، بكلمات مدوية كانت السبب في شهادته، حتى وإن نكل بجسده الذي فارق الحياة بعد طلقات الرصاص التي استقرت في جسده، إلا أنه مهد لبداية التاريخ لبروز شمس الحرية التي لاحت ساطعة، وانكشفت جرائم فرنسا العجوز، كان مثالا للشجاعة ومازال إلى حد اليوم، فقد دفع زهرة شبابه ثمنا من أجل شراء جنة الخلد.

كانت سنة 1927 شاهدة على ميلاد هذا الفنان الذي اعتدل قده في الحي الشعبي "كليبار" في مدينة "تيارت" بالغرب الجزائري، من أسرة ميسورة الحال، تربت فيه ملكة الفن مند صغره، تأثر بالعديد من الفنانين داخل الوطن وخارجه، فاتسع حلمه في هذا العالم، ساعده على هذا الترحال الدائم بين العديد من الأقطار العربية والغربية، بعد ما جند في صفوف البحرية الفرنسية إجبارا في مدينة "بنزت" بتونس، كما فتح الباب أمامه لتوسيع معارفه في مجال الحياة عامة، وعالم الفن خاصة، وهذا بالاحتكاك الدائم بالفرق الموسيقية بمختلف أنواعها، وهو ما سمح له بعدها بالاجتهاد في خلق طابع خاا به سمي "الوهراني".

بعد الخدمة العسكرية الإجبارية، عاد إلى عالم الفن من باب الحركة الكشفية الإسلامية، وكانت سنة 1953 بداية التأريخ للفرقة الموسيقية الخاصة به وهي "سفير الطرب"، كانت بمثابة الصوت الذي ينادي إلى ضرورة التحرر من المستعمر والعودة إلى سابق العهد، كما كانت بمثابة وسيلة للتحسيس بالقضية الجزائرية ورفع المعنويات، وغرس الروح الوطنية في النفوس من أجل التحضير لاندلاع الثورة الجزائرية ضد المستعمر الغاشم، عبر هذه الفرقة في صنع الكلمات الممجدة للحرية وحب الوطن، وعند اندلاع الثورة المجيدة لبى "علي معاشي" نداء الوطن وانضم إلى صفوف الحركة الثورية من أجل مواصلة الكفاح والنضال إلى أن تنال الجزائر حريتها المسلوبة التي أخذت منها غصبا.

بعد العديد من القصائد المدوية التي ألفها، التي كانت تدعو إلى الالتفاف حول جيش التحرير، وحب الجزائر والسير قدما نحو النصر، وبعث روح الكفاح في النفوس، ذاع صيته بين الناس، وعرفت فرنسا صدى الكلمات التي كان ينظمها، فهي تأتي أكثر وقعا على النفوس من الرصاص، فألقي عليه القبض، وبعد التعذيب المستمر دون انقطاع رمي بطلقات الرصاص لتلتحق روحه الزكية بخالقها، غير أن فرنسا لم يشف غليلها منه، فاختارت يوم عطلة 8 جوان1958 وجمعت الناس واسترهبتهم بجثمانه وهو مصلوب في شجرة بـ"...."  في ساحة عامة، التي تسمى اليوم ساحة الشهداء وسط مدينة "تيارت"، رفقة اثنين من أصدقائه وهما "محمد جحلان" و"جيلالي بن سوترة"، مشهد أرادت به فرنسا أن ترهب به كل من يريد العصيان، والخروج عن طاعتها في تلك الفترة، وأن يكون رسالة لكل من يريد التفكير في الحرية والاستقلال، غير أن ما لم تكن تعلمه فرنسا، أن هذه الرسالة هي التي زادت في حماس الجزائريين ورفعت من عزائمهم وهممهم، كما كانت صورة ذرفت لها الدموع حتى من النساء الفرنسيات اللواتي حضرن شنق نفس ميتة، وهي وحشية من صنع فرنسا وحدها.

كان الشهيد علي معاشي موهوبا بحق، فقد كان الفنان والشاعر والملحن، استطاع أن يقدم أغان وقصائد وطنية خالدة، زرعت الحماس في النفوس على غرار "أنغام الجزائر" التي تعتبر كابوس فرنسا، غنى للحب وللوطن وللتضحية، ترك سجلا غنائيا معتبرا منه "ذاك اليوم في العشية"، "يا شابهت النجوم ولهلال"، "مازال عليك نخمم"، "تحت سماء الجزائر"، "وصيت القمري"، "يا بابور يا بابور" بالإضافة إلى بعض التسجيلات في الإذاعة.

هو إذا الفنان الشهيد الذي كافح بالكلمة، دعا إلى الروح الوطنية من منبر الفن الهادف، قدم سجلا خالدا للتراث الجزائري في الأغنية والوطنية، مازال صداها إلى حد الساعة يطرب كل مستمع، ومرجعا للكثير من الفنانين في الفن الهادف.

Quelques chansons de Ali Maâchi, artiste martyr de la révolution Algérienne بعض الأغاني لعلي معّاشي، الفنّان الشهيد

Partager cet article

Repost0

Suivre Okbob sur Twitter تابعوا الموقع على تويتر

Abonnez-vous اشركو في قناة الأحداث الجزائرية

Roll Over Beethoven